Ülkemizde kişisel verilerin korunması kanunu yürürlük tarihinden itibaren birçok değişiklikle karşılaşmıştır. Bunun en büyük sebebi teknolojiyle ayrılmaz bir bağı olan kişisel verilerin işlenmesi ve paylaşılması hızının gün geçtikçe artmasıdır. Kişisel Verilerin Korunması Kanunu bir çerçeve olmakla birlikte düzenlediği hükümlere ilişkin oldukça fazla ikincil mevzuata başvurulmaktadır. Kişisel Verileri Koruma Kurulu uygulamalarıyla yönetmelik ve tebliğlerin yanı sıra ilgililerinin faydalanabileceği rehberlere de yer verilmektedir. Ancak veri dünyasının hızına yetişebilmek adına en önemli kaynak Kurul İlke Kararları ve idari yaptırımlara yönelik Karar Özetleri olmuştur. Mevzuat bu kararlar doğrultusunda fazlasıyla şekillenmiştir. 

Kişisel Verileri Koruma kurumu tarafından 24.04.2023 tarihinde birçok yeni kurul kararı yayınlanmıştır. Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 23/12/2022 tarihli ve 2022/1358 sayılı Kararını inceleyecek olursak;

“Bir internet sitesinde yer alan çerezlere ilişkin aydınlatma ve açık rıza metinlerinin sunulmaması” hakkında Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 23/12/2022 tarihli ve 2022/1358 sayılı Karar Özeti

Karar Tarihi : 23/12/2022
Karar No : 2022/1358
Konu Özeti : Bir internet sitesinde yer alan çerezlere ilişkin aydınlatma ve açık rıza metinlerinin sunulmaması

İlgili kişinin Kuruma intikal eden şikayetinde özetle; bir oyun platformunun internet sayfasına giriş yapıldığında çerez işleme süreçleriyle ilgili kullanıcılara aydınlatma yapılmadığı ve zorunlu olmayan çerezler için açık rıza alınmadığı, siteye üye olan kullanıcılardan kimlik ve iletişim bilgilerinin talep edildiği ancak aydınlatma ve açık rıza metinlerinin sunulmadığı,  ilgili şirkete başvuru yapılmakla birlikte yeterli bir cevap alınamadığı ifade edilerek 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu (Kanun) kapsamında gereğinin yapılması talep edilmiştir.

Konuya ilişkin başlatılan inceleme çerçevesinde sitenin işletilmesinden sorumlu veri sorumlusundan savunması istenilmiş olup alınan cevabi yazıda özetle;

  • Söz konusu internet sitesinin şirkete ait olduğu ancak Türkiye’deki operasyonlarından başka bir şirketin sorumlu olduğu,
  • KVKK aydınlatma metnine sitede paylaşılan link aracılığı ile ulaşılabildiği ve bu metinde kişisel verilerin hangi amaçlarla işlendiğine dair kapsamlı bir açıklama sunulduğu,
  • Sitede satıcılar için satış yapma ön şartı olan telefon ve kimlik onay zorunluluğu olduğu, bu bilgilerin satıcıların kendi kabulleri ile siteye girildiği ve yalnızca satış esnasında oluşan komisyon sözleşmesi sebebiyle alındığı, alınan bilgilerin yalnızca sözleşme kapsamında doğacak hukuki sorumluluk kaynaklı olarak talep edildiği ve satıcılar tarafından siteye iletildiği,
  • İlgili kişinin site üzerinde bir sanal hesap satım işlemi gerçekleştirmesi neticesinde komisyon sözleşmesinden doğan sorumluluğun yanı sıra alıcının satış sonrası uğrayabileceği zararlardan doğacak rücu hakkından dolayı muhtemel hukuki sorumluluğa karşı bu verilerin işlenmesinin veri sorumlusu açısından zaruri olduğu,
  • Bu kapsamda internet sitesinde işlenen kişisel verilerin Kanun’un 5’inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında yer alan “bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olması kaydıyla, sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması” ile “veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması” şartlarına dayanılarak işlendiği,

ifade edilmiştir.

Konuya ilişkin yapılan değerlendirme neticesinde, Kişisel Verileri Koruma Kurulunun 23/12/2022 tarih ve 2022/1358 sayılı Kararı ile;

KVKK Bir Kargo Şirketi Çalışanın Attığı Taciz Mesajı Nedeniyle Kargo Şirketine 250 Bin Lira Ceza Verdi! KVKK Bir Kargo Şirketi Çalışanın Attığı Taciz Mesajı Nedeniyle Kargo Şirketine 250 Bin Lira Ceza Verdi!
  • Kanun’un 5’inci maddesinin kişisel verilerin işlenme şartlarını düzenlediği, maddenin (1) numaralı fıkrasında, kişisel verilerin ilgili kişinin açık rızası olmaksızın işlenemeyeceğinin hüküm altına alındığı, (2) numaralı fıkrada ise, kanunlarda açıkça öngörülmesi, fiili imkansızlık nedeniyle rızasını açıklayamayacak durumda olan veya rızasına hukuki geçerlilik tanınmayan kişinin kendisinin veya bir başkasının hayatı veya beden bütünlüğünün korunması için veri işlemenin zorunlu olması, bir sözleşmenin kurulması veya ifasıyla doğrudan doğruya ilgili olmak kaydıyla sözleşmenin taraflarına ait kişisel verilerin işlenmesinin gerekli olması, veri sorumlusunun hukuki yükümlülüğünü yerine getirebilmesi için zorunlu olması, ilgili kişinin kendisi tarafından alenileştirilmiş olması, bir hakkın tesisi, kullanılması veya korunması için veri işlemenin zorunlu olması, ilgili kişinin temel hak ve özgürlüklerine zarar vermemek kaydıyla veri sorumlusunun meşru menfaati için veri işlenmesinin zorunlu olması hallerinde ilgili kişinin açık rızası olmaksızın kişisel verilerin işlenmesinin mümkün olduğunun hükme bağlandığı,
  • Kanun’un “Veri Sorumlusunun Aydınlatma Yükümlülüğü” başlıklı 10’uncu maddesinin (1) numaralı fıkrasında kişisel verilerin elde edilmesi sırasında veri sorumlusunun veya yetkilendirdiği kişinin, ilgili kişilere; veri sorumlusunun ve varsa temsilcisinin kimliği, kişisel verilerin hangi amaçla işleneceği, işlenen kişisel verilerin kimlere ve hangi amaçla aktarılabileceği, kişisel veri toplamanın yöntemi ve hukuki sebebi ve 11 inci maddede sayılan diğer hakları konusunda bilgi vermekle yükümlü olduğunun belirtildiği,
  • Kanun’un “Veri güvenliğine ilişkin yükümlülükler” başlıklı 12’nci maddesinin (1) numaralı fıkrasının ise; veri sorumlusunun, kişisel verilerin hukuka aykırı olarak işlenmesini önlemek, kişisel verilere hukuka aykırı olarak erişilmesini önlemek ve kişisel verilerin muhafazasını sağlamak amacıyla uygun güvenlik düzeyini temin etmeye yönelik gerekli her türlü teknik ve idari tedbiri almakla yükümlü olduğu hükmünü içerdiği,
  • Öte yandan, bir internet sitesinin düzgün çalışması için zorunlu çerezler vasıtasıyla kişisel verilerin işlenmesinde kişilerin açık rızasına gerek duyulmayacak iken; reklam, pazarlama ve performans amacıyla çalışan çerezlerin kullanılmasının ilgili kişinin açık rızasına tabi olduğu, “kesinlikle gerekli çerezler”in internet sitesinin düzgün çalışması için gerekli çerezler olduğu, ilgili kişinin açık rızası olmaksızın Kanun’un 5’inci maddesinin (2) numaralı fıkrasında ve Kanun’un 6’ncı maddesinin (3) numaralı fıkrasında yer alan işleme şartlarından birine dayanılarak kişisel veri işleme faaliyeti gerçekleştirilebileceği, “kesinlikle gerekli çerezler” statüsünde olmayan çerezler ile kişisel veri işleme faaliyeti gerçekleştirilmesi ve Kanun’un 5’inci maddesinin (2) numaralı fıkrası ile 6’ncı maddesinin (3) numaralı fıkrasında yer alan işleme şartlarından birinin bulunmaması durumunda ilgili kişinin açık rızasına başvurulması gerektiği, veri sorumlusunun, internet sitesinde ve mobil uygulamalarında yer alan ve sitenin/uygulamanın düzgün çalışmasını sağlayan kesinlikle gerekli çerezler dışında yer alan işlevsel çerezler, performans-analitik çerezler, reklam/pazarlama çerezlerinin çalıştırılmasına ilişkin olarak açık rıza dışında bir veri işleme şartı bulunmuyor ise internet sitesini/mobil uygulamaları ziyaret eden kullanıcılardan internet sitesine/mobil uygulamaya giriş anında ilgili kişilerin iradi aktif hareketiyle söz konusu çerezlerin çalışmasına onay vermesini, dolayısıyla varsayılan ayar olarak çerezlerin çalışmamasını öngören “opt-in” mekanizmasına göre açık rıza alması gerektiği,
  • İlgili kişinin iddiaları kapsamında yapılan incelemede sitenin ziyaret edilerek çok sayıda çerezin mevcut olduğunun görüldüğü bu çerçevede herhangi bir aydınlatma yapılmadığı, zorunlu olmayan ve kullanıcı hareketlerini reklam veya istatistik gibi amaçlar için takip eden çerezler için veri sorumlusu tarafından açık rıza alma yoluna gidilmediğinin tespit edildiği,
  • Ayrıca veri sorumlusunun bahse konu internet sayfasında işlemekte olduğu çerez verilerine yönelik olarak kullanıcıların siteye ilk ziyareti sırasında Kanun’un 10’uncu maddesi uyarınca aydınlatma yükümlülüğünü yerine getirmesi gerektiği, sitede yer alan üyelik formu sayfasına KVKK Aydınlatma Metninin eklendiği ve link bağlantısı ile site ziyaretçilerine sunulduğu ancak metnin Kanun’da ve Tebliğde yer alan zorunlu unsurları taşımadığı ve kullanıcı verilerinin yurt dışına aktarıldığı

değerlendirmelerinden hareketle;

  • Veri sorumlusu tarafından internet sayfasında herhangi bir işleme şartına dayanmadan reklam ve pazarlama amacı gibi zorunlu olmayan çerezler vasıtasıyla kişisel veri işlendiği, bu durumun ise Kanun’un 12’nci maddesinin (1) numaralı fıkrasında yer alan yükümlülüklere aykırılık teşkil ettiği dikkate alındığında veri sorumlusu hakkında Kanun’un 18’inci maddesinin (1) numaralı fıkrasının (b) bendi uyarınca 300.000 TL idari para cezası uygulanmasına,
  • Sitede çerezlerle işlenen kişisel veriler bakımından Kanun’un 10’uncu maddesi ile Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümlerine uygun biçimde ilgili kişilere yönelik aydınlatma yükümlülüğünün yerine getirilmesi ve sonucundan Kurula bilgi vermesi yönünde veri sorumlusunun talimatlandırılmasına,
  • Kullanıcılara sunulan kayıt formunun doldurulması sırasında işlenen kişisel verilerle ilgili olarak sitede aydınlatma metninin sunulmakta olduğu anlaşılmış olmakla birlikte söz konusu aydınlatma metninde tespit edilen eksikliklerin Kanun’un 10’uncu maddesi ile Aydınlatma Yükümlülüğünün Yerine Getirilmesinde Uyulacak Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ’in ilgili hükümlerine uygun biçimde düzenlenerek sonucundan Kurula bilgi vermesi yönünde veri sorumlusunun talimatlandırılmasına

karar verilmiştir.

Sonuç olarak; Kişisel Verileri Koruma Kurumu, Veri sorumlusu tarafından internet sayfasında herhangi bir işleme şartına dayanmadan reklam ve pazarlama amacı gibi zorunlu olmayan çerezler vasıtasıyla kişisel veri işlediği" gerekçesiyle veri sorumlusuna 300.000 TL idari para cezası vermiştir. 

Editör: Elif Kosedag